Kabir Shabda Sudha

કબીર શબ્દ સુધા
સંપાદક : શ્રી ઈશ્વરભાઈ પ્ર. પટેલ (પરમાર્થી)

વહિ બિરવા ચિન્હૈ જો કોય, જરા મરન રહિતે તન હોય - ૧

બિરવા એક સકલ સંસારા, પેડ એક ફૂટલ તીનિ ડારા - ૨

મધ્યકિ ડારી ચારિ ફલ લાગા, સાખા પત્ર ગિનૈ કો વાકા - ૩

બેલિ એક ત્રિભુવન લપટાની, બાંધે તે છૂટૈ નહિ જ્ઞાની - ૪

કહંહિ કબીર હમ જાત પુકારા, પંડિત હોય સો લેહુ બિચારા - ૫

સમજૂતી

તે સંસાર રૂપી વૃક્ષને જે કોઈ સારી રીતે જાણી લે છે તેનું શરીર ઘડપણ ને મરણ વિનાનું થઈ જાય છે. - ૧

તે એક સંસારનું વિશાળ વિશ્વવૃક્ષ ગણાય કે જેને ત્રિગુણાત્મક બ્રહ્મા, વિષ્ણુ ને મહેશની ત્રણ ડાળીઓ ફૂટી નીકળી છે !  - ૨

તેની વચલી ડાળી વિષ્ણુના સત્વગુણવાળી હોવાથી તેને ચાર ફલ લાગ્યા છે. બાકી તેને કેટલી શાખા છે ને પાંદડાઓ છે તે કોણ ગણી શકે ? - ૩

ત્રણે લોકમાં આશા રૂપી વેલી તે વૃક્ષને વીંટળાઈને રહેલી છે !  જ્ઞાની પુરુષો પણ તેના બંધનથી છૂટી શક્યા નથી !  - ૪

કબીર કહે છે કે અમે તો પોકારી પોકારીને કહીએ છીએ (પણ અમારા શબ્દો પર કોઈ વિચાર કરતું નથી) જે બુદ્ધિશાળી હોય તે વિચાર કરી લે ! - ૫